16.10.2026
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Dış Politika Kurulu, dünyada ve bölgemizde yaşanan son jeopolitik gelişmelere ilişkin “Güncel Değerlendirmeler” başlıklı resmi raporunu kamuoyuyla paylaştı. Altı ana başlık altında toplanan değerlendirmede; Rusya-ABD ilişkilerinden Suudi Arabistan’daki ekonomik zafiyete, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarından Kıbrıs politikasına ve Zengezur Koridoru’na kadar pek çok hayati konuda CHP’nin yaklaşımı ortaya kondu.
CHP Dış Politika Kurulu’nun 16 Ekim 2026 tarihli toplantısına ilişkin yayımlanan “Güncel Değerlendirmeler” metni şöyle:
1. RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI / ABD UZLAŞISI
Rusya ve ABD’nin bir akaryakıt destek anlaşması üzerinde uzlaşmasının, çok kutuplu dünyanın iki önemli liderinin, lojistik bir alanda işbirliği yapmalarının ötesinde olumlu fırsatlar yaratacağını umuyoruz. Bu anlaşmanın, dünya akaryakıt sıkıntısını yaratan Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının getirdiği sıkıntıları aşmasının yanı sıra, Ukrayna-Rusya cephesinde, takip eden adımlarla, silahların susacağı bir dönemin habercisi olduğu ve Karadeniz’deki deniz güvenliği sorununun da bu gelişmelerden olumlu etkileneceği düşünülmektedir.
2. SUUDİ ZAFİYETİ
Suudi Arabistan’ın 13 Temmuz’da Kuzey Yemen kontrolündeki Sana Havaalanını vurmasıyla başlayan çatışmalı süreçte, Suudi Arabistan’ın son üç aydır petrol geliri sağlayamadığı ve bunun gelecek 24-80 ay daha devam etmesinin tahmin edildiği dikkate alındığında, Suudi Arabistan’ın iç istikrarsızlıklara sürüklenme riskinin büyüdüğü göz ardı edilemez. Bu bağlamda, çatışmalı anlaşmazlıkların, bir an önce, diplomatik yöntemlerle çözülmesinin tek alternatif olduğu dikkate alınmalıdır.
3. MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI
Tüm açıklamalara rağmen Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın TBMM’ye sunulup içeriğinin açıklanması sağlanamamıştır ve içeriğiyle ilgili spekülasyonlar sürmektedir. Türkiye’nin Batı Asya-Orta Doğu yeni güvenlik çerçevesiyle ilgisi olmakla beraber, bizatihi bu bölgedeki ülkelerin güvenliğiyle ilgili ulusal çıkarlarımızı korumamızı gerektiren bir sorumluluk üstlenmememiz gerektiği değerlendirilmektedir.
4. SURİYE GÖRÜŞMELERİ VE DENİZ YAN SINIRI
Suriye ve Türkiye deniz kuvvetleri arasındaki görüşmeler memnuniyetle karşılanırken, azami bir haftalık çalışmayla sonlandırılabilecek deniz yan sınırı ve münhasır ekonomik bölge sınırlandırmalarının daha fazla zaman kaybetmeden sonuçlandırılması beklenmektedir.
5. TANINMAYAN GÜNEY KIBRIS RUM YÖNETİMİ’NİN (GKRY) TÜRKİYE’YE DAVETİ
Türkiye’nin Kıbrıs’la ilgili değişmeyen temel politikası, adada iki devletli barışçıl bir çözüme ulaşılması ve bu sağlanıncaya kadar, GKRY’nin varlığının tanınmaması üzerine inşa edilmiştir. Buna rağmen, GKRY’nin önce Ağustos 2026’da Uluslararası Coğrafya Olimpiyatı’na, şimdi de Antalya’da yapılacak COP 31’e davet edilmesi, bu milli Kıbrıs politikasının nasıl uygulandığına dair tereddütler yaratmaktadır.
6. ZENGEZUR KORİDORU-TRIPP
Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı Zirvesi’ndeki gelişmeler memnuniyetle izlenmekle beraber, Ermenistan topraklarından geçerek Nahçıvan’ı Azerbaycan ana karasına bağlayacak Zengezur Koridoru’nun (TRIPP), İran’ın da konuya dair kaygıları giderilerek, bir an önce yapımına başlanması gerektiği düşünülmektedir.
07.09.2023