CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına deprem ile ilgili alınması gereken önlemler ve yapılması gereken çalışmalar ile ilgili bir soru önergesi verdi. Tanrıkulu'nun soru önergesi şöyle:

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU

Diyarbakır Milletvekili

Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almakta olup bilimsel veriler ülkemizin büyük bölümünün yüksek sismik risk altında olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Buna rağmen, yapı üretim süreçleri, imar politikaları, denetim mekanizmaları, afet öncesi hazırlık planlaması, risk azaltma stratejileri ve afet sonrası yönetim süreçleri, bilimsel ve teknik gerekliliklerle bağdaşmayan ciddi yapısal zaaflar içermektedir.

Depremler artık bir “doğal afet” değil; bilim dışı kentleşme politikalarının, denetimsiz yapılaşmanın, rant odaklı imar anlayışının ve kamu otoritesinin sistematik ihmalinin sonucu oluşan bir kamu yönetimi krizidir.

Bu bağlamda;

I.MİKROBÖLGELEME, ZEMİN VE TEHLİKE HARİTALARI

1. Türkiye genelinde kaç ilde, kaç ilçede ve kaç yerleşim alanında mikro bölgeleme etütleri tamamlanmıştır?

2. Bu çalışmaların aktif fay hatları, sıvılaşma riski, zemin büyütme katsayıları, yer altı su seviyesi, heyelan ve oturma riski parametreleri bakımından güncellik durumu nedir?

3. Mikrobölgeleme verileri, imar planlarına bağlayıcı norm olarak entegre edilmiş midir? Edildiyse hangi mevzuat dayanağıyla?

4. Fay sakınım bantları bilimsel standartlara göre mi belirlenmiştir, yoksa imar baskısıyla daraltılmış mıdır?

II. YAPI STOĞU VE DEPREM GÜVENLİĞİ ANALİZİ

5. Türkiye genelinde mevcut yapı stokunun yüzde kaçı 2000 öncesi, yüzde kaçı 2000–2018, yüzde kaçı 2018 sonrası yapılmıştır?

6. 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne uygunluk oranı il/ilçe bazında nedir?

7. Performans analizi yapılmış bina sayısı kaçtır? Bu analizlerin sonuçları kamuoyuna açık mıdır?

8. Depreme dayanıksız olduğu tespit edilen yapı sayısı kaçtır? Bunların kaçı yıkılmış, kaçı güçlendirilmiştir, kaçı hâlen kullanımda bulunmaktadır?

III. DENETİM SİSTEMİ VE KAMUSAL SORUMLULUK

9. Yapı denetim firmalarının finansman modelinin müteahhit bağımlılığı üzerine kurulmuş olması bilimsel olarak bir çıkar çatışması değil midir?

10. Yapı denetim sisteminde kamu otoritesinin doğrudan teknik denetim yetkisi neden kaldırılmıştır?

11. Son 20 yılda yapı denetim firmalarına uygulanan idari yaptırım, iptal edilen lisans, kapatılan firma sayısı kaçtır?

12. Denetim kusuru nedeniyle kamu görevlileri hakkında açılan soruşturma ve dava sayısı kaçtır?

IV. İMAR AFFI VE YAPISAL RİSK

13. İmar barışı kapsamında kayıt altına alınan yapı sayısı kaçtır?

14. Bu yapıların kaçı yüksek deprem riski taşıyan bölgelerde yer almaktadır?

15. İmar affı uygulaması, deprem riskini bilimsel olarak artırdığı halde neden sürdürülmüştür?

V. AFET YÖNETİMİ VE KURUMSAL KOORDİNASYON

16. Türkiye’nin ulusal risk azaltma planı hangi bilimsel modellere dayanmaktadır?

17. AFAD, belediyeler, valilikler ve bakanlıklar arasında veri entegrasyonu sistemi var mıdır?

18. Afet anında kullanılacak lojistik senaryolar, tahliye planları, toplanma alanları, altyapı süreklilik planları neden kamuoyuna açık değildir?

VI. KENTSEL DÖNÜŞÜM POLİTİKALARI

19. Kentsel dönüşüm projelerinin yüzde kaçı risk azaltma temelli, yüzde kaçı rant temelli yürütülmektedir?

20. Fay hatları üzerinde yürütülen dönüşüm projeleri neden durdurulmamaktadır?

21. Rezerv alan uygulamaları bilimsel risk haritalarıyla çelişmesine rağmen neden sürdürülmektedir?

VII. BİLİMSEL UYARILARIN YOK SAYILMASI

22. Üniversitelerin, TMMOB’un ve bilim insanlarının hazırladığı raporların kaçı kamu politikalarına yansıtılmıştır?

23. Bilimsel raporlara rağmen imara açılan alan sayısı kaçtır?

VIII. SİSTEMSEL SORUMLULUK

24. Türkiye’de depremlerin doğal afet değil, yönetsel felaket haline gelmesinin sorumluluğu hangi kamu politikalarına aittir?

25. Merkezi idarenin, belediyelerin ve ilgili bakanlıkların kurumsal sorumluluk zinciri neden açık biçimde tanımlanmamıştır?